Marka Hikayeleri  › Bir Kuruluş Hikayesi...

Koç Topluluğu'nun Kuruluşu ve Gelişmesi

Vehbi Koç (1901-1996), 1917 yılında 16 yaşındayken, babasını bir bakkal dükkanı açmaya ikna ederek Ankara'da ticaret hayatına başlamıştı.

Bugünkü Koç Topluluğu'na doğru ilk adım sayılabilecek bu küçük iş yeri, Birinci Dünya ve Kurtuluş Savaşı yıllarında fazla bir varlık gösterememiş, ancak Cumhuriyetin ilan edilmesinden sonra yavaş yavaş büyümeye başlamıştır.

Ankara'nın 1923 yılında başkent oluşu bu ufak kentte hızlı bir bayındırlık faaliyeti doğurmuş, Vehbi Koç da işlerini inşaat malzemesi ve hırdavat alanlarını kapsayacak şekilde genişletmişti.

Vehbi Koç'un iş hayatının başlangıcı olan bu dükkan babasının adına kurulmuştu, ancak Vehbi Koç 31 Mayıs 1926'da Koçzade Ahmet Vehbi adıyla Ankara Ticaret Odası'na kaydolarak kendi üzerine geçirmiş ve işinin gerçek sahibi olmuştur. İşte bu tarih, aynı zamanda Koç Topluluğu'nun doğuşunu simgelemekte ve Topluluğu'nun resmi kuruluş tarihi olarak kabul edilmektedir.

Bu yıllara bakıldığında tablo şudur: milli mücadele yeni bitmiştir. Türkiye harplerden yılmış, tüm insan ve maddi kaynaklarını uzun süren savaşlarda tüketmiştir. Ülke fakir, ekonomisi güçsüz bir durumdadır.

Daha sonraki aşama, Vehbi Koç'un Ankara'dan İstanbul'a gelişi olmuştur. Vehbi Koç İstanbul piyasasını gördükten sonra geniş bir ekonomik ortam olan İstanbul'da da ticarethaneler açmış, bazı müteahhitlik işleri deruhte etmiştir. Bu arada çeşitli bayilik ve mümessilliklerle faaliyet alanını genişletmiştir.

İlk Anonim Şirket

Koç Topluluğu'nun gelişmesindeki en önemli aşamalardan biri de kurumlaşma çabasıdır. 1938 yılında Vehbi Koç, şahıs firmalarının uzun ömürlü olmadıklarını görerek girişimlerini bir anonim şirket olarak düzenlemiş ve Koç Ticaret Anonim Şirketini kurmuştur. Bu şirket, zamanla Koç Topluluğu'nu meydana getiren girişimlerin temeli ve gelişme merkezi olmuştur. Şirketin bir özelliği de Koç Topluluğu'nun ana ilkelerinden biri olan yönetici ve çalışanların yönetime katılmaları hususunun ilk olarak bu kuruluşta uygulamaya konulmasıdır.

Endüstriye Geçiş

Ankara ve İstanbul'da işlerini geliştirerek, piyasa bilgisini artıran Vehbi Koç, bazı yabancı temsilcilikleri aldıktan sonra ilk Avrupa ve Amerika seyahatlerini gerçekleştirmiştir. Bu geziler kendisinin ticari ufkunu genişletmiş ve gelecekteki gelişmeleri sezerek yeni atılımlar yapma noktasına getirmiştir. Türk halkının ihtiyacını karşılayacak bazı malların üretimi için yerli bilgi ve teknolojinin yetersiz olduğunu görerek dış ilişkiler kurma yoluna girmiştir. Bu dönemde lisans anlaşmaları yaparak bilgi ve teknoloji açığını kapatacak girişimleri üstlenmiştir.

Topluluğun gelişmesinde bir başka önemli olay da, Türkiye Cumhuriyeti'nin benimsediği endüstrileşme ilkesine uygun olarak 1940'ların sonuna doğru imalata yöneliştir. Vehbi Koç, 1948'de General Electric firmasıyla işbirliği yaparak ilk ampul fabrikasını kurmuştur.

O tarihte ise yerli birikime dayanarak ampul fabrikası kurmak mümkün değildi. Bu sınai teşebbüsü başarılı olmuş ve Türk halkının gerçek ihtiyacı karşılanmıştır. Vehbi Koç' un dış ülkelerle ilişkisi bilgi eksikliğinin giderilmesi şeklinde yorumlanabileceği gibi, ekonomide dış ilişkilerin zaruretini ve ihtiyacını görme ve dışa açılma şeklinde de yorumlanabilir.

50'li yıllarda ise,Türkiye'de hızla gelişmekte olan yerli imalata paralel olarak, Koç Topluluğu'da ithal malların yerini alacak yerli imalat yatırımlarına girişmiştir. Döviz tasarrufu sağlayacak üretim şirketleri kurmaya başlamış ve bitmiş ürünlerin dağıtımını sağlamak için yurdun bir çok bölgesinde ticaret şirketleri kurmuştur. Aslında Koç Topluluğu'nun gelişimi ve ulusal ekonomiye katkısı ülkemizin endüstrileşme ve kalkınma çabaları açısından düşünülünce ayrı bir nitelik kazanmaktadır.

Bu imkanlardan yararlanılarak Uluslararası şirketlerle ortaklık,işbirliği veya teknik yardım alınarak çeşitli sanayi tesisleri kuruldu.Bunlar ilk otomobil, ilk traktör, ilk kamyon, ilk ampul, ilk buzdolabı, ilk çamaşır makinası, ilk şofben, ilk kompresör, ilk LPG gazı, ilk camyünü, ilk motor bloku, ilk kablo fabrikası...

Böylece lisans anlaşmaları ile sağlanmak istenen bilgi ve teknolojik aktarım kısmen yabancı ortaklıklara dönüştürülmüştür. Fiat ile ortak kurulan Tofaş, Siemens ile ortak kurulan Türk Siemens, Magneti Marelli ile ortak olarak kurulan Mako, Ford ile ortaklığa dönüştürülen Ford-Otosan işbirliği bu anlaşmaların ürünleridir. Yabancı ortaklıklar, lisans anlaşmaları ile öngörülen bilgi, teknoloji ve yeni bilgi aktarım unsurlarının daha uzun ömürlü hale dönüştürülen bir işbirliği şeklindedir.

Bir taraftan bu gibi ortaklıklar geliştirilirken, diğer taraftan çeşitli lisans anlaşmaları yapılarak teknolojik açık kapatılmaya çalışılmaktaydı. Nitekim bir zamanlar "montaj sanayi" diye biraz da küçümsenerek nitelenen bu işbirliği sayesinde Topluluğa dahil şirketler teknolojilerini, bilgi ve tecrübelerini arttırmış bir kısmı kendi teknolojilerini üretecek hale gelmişlerdir.

1960 yıllarından sonra yeni ürün grupları ve çeşitlerinin de eklenmesiyle, Koç Topluluğu kuruluşlarının imalat alanları önemli ölçüde genişlemiştir. Artık zırai aletlerden mensucata çeşitli büro malzemesinden ısıtma teçhizatına, radyo ve televizyon alıcılarından buzdolabı, çamaşır makinası ve elektrik süpürgesi gibi ev aletlerine, ocak, fırın, cam yünü, kazan, radyatör ve likid petrol gazından, iki, üç ve dört tekerlekli taşıt yapımına ve otomotiv yan sanayii kuruluşlarına, gıda sanayiinden zincir mağazalarına, turizm, finans ve sigortacılık hizmetlerine kadar yaygın bir alanda çalışıyordu. Türkiye'nin ilk yerli otomobili Anadol'dan sonra yurdun ekonomik gelişmesinin hızlanmasıyla Koç Topluluğu, Murat, Tempra, Ford Taunus ve Ford Escort'u da gerçekleştirdi.

Otomotiv sanayii için çeşitli dökümler yapabilecek Döktaş fabrikası 1973 yılında devreye girdi. 1977 yılında Ardem, Tekersan, Endiksan, Kimkat, Eko, Sedko, Takosan, Tekiz, Tarko adlarıyla 9 kuruluş daha Koç Topluluğu'na katıldı.

1979 yılında özel sektörün en büyük ağır sanayi tesisi olarak yapılan Asil Çelik, kur garantisinin kaldırılması sonucu 1982 yılında devlet sektörüne devredildi. Aynı yıl Peugeot ticari araç üreten Karsan üretime başladı

Her çeşit sınai, tıbbi ve gaz üretimi yapan Birleşik Oksijen Sanayi Gebze'de, treyler üretimi yapan İstanbul Fruehauf Sakarya'da devreye sokuldu.

1986 yılında Ford-Otosan İnönü'de dizel motor üretimine başladı. Koç Topluluğu aynı yıl için American Express Company ile ortak olarak kurduğu Koç-Amerikan Bankası ile ekonomik hayatımıza girdi, banka daha sonra Koçbank adını aldı.

Yeni yüzyıla globalleşen yeni bir vizyonla girmiş olan Koç Topluluğu'nun hedefi; Teknoloji ve marka gücünü artırarak, yaptığı her işte liderlik iddiasını sürdürmek, rekabet gücü olan işlerde yoğunlaşmak, yurt dışı satışlarını artırmak ve her yıl sağlıklı büyüyerek dünyanın sayılı şirketleri arasında yer almak gelmektedir.

Koç'la Birlikte Türkiye'ye Gelen İlkler

1938
Çalışanlarını kara ortak eden ilk Türk şirketi... Koç Ticaret A.Ş.

1944
İlk otomobil satış şirketi, Motör Ticaret

1945
ABD' de ilk Türk Şirketi... Ram Commercial Corporation.

1948
Koç-General Electric işbirliği sonucu. Türkiye'nin ilk ampul fabrikası ve ilk yabancı ortaklık yatırımı... General Electric

1954
Türkiye'nin ilk radyatörlerini ve daha sonra otomotiv endüstrisi için dökme parçaları üretecek olan Türk Demir Döküm fabrikalarının kuruluşu

İlk özel kibrit fabrikası...Türkay (Kav)

1955
Türkiye'nin ilk çamaşır makinalarını, buzdolaplarını, termosifonlarını üretecek olan Arçelik şirketinin kuruluşu

1957
İlk Türk kamyonları üretecek olan Otosan' da montajın başlangıcı

1959
İlk çamaşır makinasının üretimi...Arçelik

1960
İlk buzdolabı üretimi...Arçelik

1961
İlk Türk LPG dağıtım şirketi...Aygaz

1962
Türkiye' de ilk yerli sermayeli oto lastiği... Uniroyal

1963
Türkiye'de ilk Holding...Koç Holding

1964
Türkiye'nin ilk kablo fabrikası...Siemens İlk Türk traktörünün üretimi...Türk Traktör

1965
Türkiye'de ilk elektrik motoru ve kompresör üreten fabrikanın kuruluşu...Türk Elektrik Endüstrisi

Yalıtım için ilk cam elyafı tesisi... İzocam

1966
İlk Türk binek otomobili olan Anadol'un üretimi...Otosan

1967
Yüksek öğrenim bursu veren ilk ve en büyük özel sektör kuruluşu Türk Eğitim Vakfı (TEV)

İlk domates salçası fabrikası...Tat

1969
Topluma hizmet amacıyla Cumhuriyet dönemindeki ilk kurumsal girişim Vehbi Koç Vakfı

1970
Özel sektörün uzun vadeli çalışmaya yönelik ilk şirket Planlama Bölümü'nün kuruluşu...Koç Holding

Türkiye'nin ilk merkezi ihracat organizasyonu...Ram

1971
Murat 124, ilk çelik gövdeli Türk binek otomobili...Tofaş

1973
Türk otomotiv endüstrisi için ilk silindir blokların, dingil ve difransiyellerin üretimi...Döktaş

AB ülkelerinde ilk Türk dış ticaret şirketi...Kofisa

Halka açık ilk Türk şirketi... Koç Yatırım Pazarlama

1974
Türkiye'nin ilk otomatik çamaşır makinası...Arçelik

1975
Özel sektörün ilk Araştırma ve Geliştirme Bölümü Koç Holding'de kuruldu.

1980
Türkiye'de ilk özel müze...Sadberk Hanım Müzesi

1982
Türkiye'nin işyerinde eğitim veren ilk Eğitim ve Geliştirme Merkezi KOGEM (bugünkü adıyla İ.D.E.A.)'in açılışı

1997
İlk on-line supermarket... Migros

1999
İlk on-line alışveriş merkezi... Kangurum

2000
İlk elektronik pazar yeri... Kotonline

2001
İlk gerçek zamanlı turizm sitesi açıldı...
www.bookinturkey.com

2001
Türkiye'nin geniş kapsamlı ilk iş portalı...
www.kobiline.com

2004
Dünyanın ilk Türk kahve makinesi Arçelik

2005
Türkiye'nin  ilk yerli çamaşır kurutma makinesi Arçelik

2006
Dünyanın en hızlı bulaşık makinesi Arçelik
Dünyanın en hızlı çamaşır makinesi Arçelik
Türkiye'nin ilk gardırop tipi buzdolabı üretimi Arçelik

 
 
  Logged

Taklitçi Değil , Tescilci Olun ...

 

 

 

 

 

Ana Sayfa | Hakkımızda | Referanslarımız | İletişim |
Telif Hakkı © 2008 Markatescilim. Bütün Hakları Saklıdır.